foto: Tima Miroshnichenko op Pexels

Geen significant besmettingsgevaar in bioscopen
Onlangs publiceerde de Britse wetenschappelijke overheidsadviesgroep SAGE een rapport over de overdraagbaarheid van COVID-19 gedurende verschillende perioden in het afgelopen jaar. De uitkomst bevestigt dat er geen significant besmettingsgevaar is tijdens bioscoopbezoek. 

Taskforce vraagt kabinet om helder perspectief
Het virus mag dan wel onvoorspelbaar zijn, hoe we erop reageren hoeft dat niet te zijn. De Taskforce culturele en creatieve sector roept het kabinet op om snel te komen met een voorspelbare overheidsstrategie, gericht op verschillende stadia van de pandemie. Op 13 januari hebben de Nederlandse Vereniging van Bioscopen en Filmtheaters (NVBF) en Filmdistributeurs Nederland (FDN) een brief verstuurd aan de ministeries van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap en Economische Zaken & Klimaat, waarin beide brancheorganisaties oproepen om bioscopen en filmtheaters, die aantoonbaar veilig zijn gebleken als het gaat om verspreiding van besmettingen, weer open te laten gaan met inachtneming van de 1,5 meter en (of) het Corona Toegangsbewijs. Ze verwijzen naar de bezoekcijfers aan de bioscopen en de filmtheaters in 2021.

Historisch slecht jaar bioscopen
Tijdens een online perspresentatie vanuit het Amsterdamse Pathé Tuschinski hebben Filmdistributeurs Nederland (FDN) en de Nederlandse Vereniging van Bioscopen en Filmtheaters (NVBF) de cijfers van het filmjaar 2021 bekendgemaakt. Het jaar is afgesloten met 14.306.934 bezoeken, een daling van 14,6% ten opzichte van 2020 en maar liefst 62,4% in vergelijking met 2019. Het filmjaar 2021 was een historisch slecht jaar voor de Nederlandse bioscopen en filmtheaters. Dat blijkt uit de cijfers van 2021. Het gemiddeld aantal bezoeken per hoofd van de bevolking nam verder af van 2,2 in 2019 naar 1,0 in 2020 en 0,8 in 2021. Een historisch dieptepunt. De totale omzet uit kaartverkoop kwam in 2021 uit op 143 miljoen euro, een afname van 5,5% ten opzichte van 2020 en 58,8% vergeleken met 2019. Sinds de metingen van het filmbezoek vanaf 1918 waren er slechts één keer minder bezoekers, in 1992. In internationaal perspectief laten andere landen (onder meer het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland en België) wel groei zien ten opzichte van 2020. De populairste film in 2021 was No Time To Die met 1.733.285 bezoeken. De Nederlandse film De Slag om de Schelde was met 507.685 bezoeken de derde best bezochte film van 2021 na No Time To Die en Fast & Furious 9 die 532.103 bezoekers trok. Nederlandse films hadden in 2021 een marktaandeel van 23%, vergelijkbaar met de 22% van 2020. Naast De Slag om de Schelde waren Luizenmoeder – de Film (470.114 bezoeken), Bon Bini: Judeska in da House (279.074 bezoeken) en Alles op Tafel (272.958 bezoeken) populair onder bezoekers. Bij de filmtheaters werd de titel The Father het best bezocht met 124.891 bezoeken in filmtheaters.

De voorzitter van de NVBF, Boris van der Ham zei tijdens de presentatie: “Vanwege de voortdurende onzekerheid is het lastig een voorspelling voor 2022 te maken. Het filmaanbod is er, releases worden ook minder verschoven, maar nu moet er nog stabiliteit bij de vertoners komen. Duidelijkheid en perspectief vanuit de overheid is daarbij van groot belang. Zowel aan de nieuwe staatssecretaris voor Cultuur en van de minister van Economische Zaken vraag ik: laat de sector niet in de steek.”

Coen van Zwol, filmredactie van NRC, over de cijfers die de bioscoopbranche publiceerde over het bioscoopbezoek in rampjaar 2021. De bioscopen deden het in 2021 nog slechter dan in 2020. Met grotere films, maar ook langere lockdowns. En sommige veranderingen lijken permanent. Ook Bor Beekman, van de Volkskrant, komt met een analyse van de cijfers. Lichtpuntje : Nederlanders wíllen wel naar de bioscoop.

Tijdens de online perspresentatie van Filmdistributeurs Nederland en de Nederlandse Vereniging van Bioscopen en Filmtheaters in Koninklijk Theater Tuschinski is de Jan Nijland Zilveren Roos uitgereikt aan René Mioch. Bij deze jaarlijkse prijs voor een persoon of instantie die van grote betekenis is voor de Nederlandse bioscoopwereld hoort een geldbedrag van twintigduizend euro. De aanmoedigingsprijs, het Jan Nijland Zilveren Roosje en een geldbedrag van vijfduizend euro, ging naar Vereniging Onderlinge Studenten Steun Kriterion (Filmtheater Kriterion).

Arthouse segment weggevaagd in bioscopen
In de filmsector lijkt op korte termijn minder ruimte om te experimenteren of om bewust plek te bieden aan het ontwikkelen van jonge talenten. ‘’Het kwetsbare arthousesegment, waarin wij vooral opereren, lijkt volledig weggevaagd”, zegt Hein van Joolen van distributeur Gusto Entertainment.  De avondlockdown van november was ook een harde klap voor arthouse-films, die over het algemeen in de avonduren hun moment pakken. Van Joolen: „Films als Pleasure moeten het hebben van mond-tot-mond-reclame, daarover moet je mensen horen spreken in de kroeg of bij de koffie-automaat. Maar dat soort contactmomenten bestaan niet meer in de coronasamenleving.”

Wens voor snelle doorstart Electron
Als het aan cultuurwethouder Marianne de Bie (D66) ligt, pakt de stichting Beeldmakers snel de draad weer op en gaat verder met de ontwikkeling van de creatieve broedplaats Electron/MotMot Gallery in de Belcrum.  Dat zei ze op 23 december in een raadsvergadering. Na een reeks vragen die Marike de Nobel (GroenLinks) namens de hele raad op de wethouder afvuurde, zei De Bie dat ze het jammer vond dat de broedplaats sluit. ,,Dat was niet onze beslissing.” Dat was een beslissing van de Stichting Beeldmakers (SBB). De beslissing van SBB leidde niet alleen tot commotie in het cultuurveld, ook de politiek voelde zich er door overvallen.

Focus op vrouwen in de stille film
Weer noodgedwongen online dit jaar, maar het gaat door: het Nederlands Silent Film Festival (NSFF) vanuit Eindhoven, het grootste ‘stomme film’-festival van Nederland. Vier dagen live vanuit Pand P, vanaf 13 t/m 16 januari, met films die nergens ‘on demand’ terug te vinden zijn. Het festival werkt samen met met Eye Filmmuseum in Amsterdam en met nationale archieven over de hele wereld.  Het Eindhovens Dagblad sprak met festivaldirecteur Daan van den Hurk. De focus van het online festival ligt dit jaar op vrouwelijke artiesten en makers tijdens de ‘stille film’- periode (1895-1929). Op het virtuele witte doek zijn hoofdrollen weggelegd voor moedige en doortastende vrouwen. Maar ook bij de vrouwen achter de schermen wordt stil gestaan. Nergens in de filmgeschiedenis is de invloed en artistieke vrijheid van vrouwelijke filmmakers namelijk zo groot geweest als tijdens deze periode, zegt Van den Hurk. ,,De rol van vrouwen werd lang onderschat. Maar de filmindustrie was destijds zo nieuw, er waren nog geen regels en iedereen mocht meedoen, ongeacht klasse of geslacht. Eigenlijk heel geëmancipeerd dus.” Van den Hurk  is een specialist in het spelen van live-soundtracks bij stomme films. Vanuit Pand P verzorgt hij deze editie de muziek bij onder meer het spannende Love and the devil met Maria Corda, en Blood and Sand, een kaskraker uit 1922, met Rudolph Valentino. De live-muzikanten op het Silent Film Festival zullen tijdens de livestream in een hoekje van het beeldscherm te zien. ,,Er bestaan hardnekkige misverstanden over wat stille film is”, zegt Daan van den Hurk. ,,Het is onze missie om die te ontkrachten. Zo is het een misvatting dat stille film de stoffige en primitieve voorganger is van geluidsfilm. Want alle moderne technieken zaten er al in. En omdat het hele verhaal alleen in beeld verteld moest worden, spat dat vaak bijna letterlijk van het doek. Stille film is ongelooflijk intens en expressief. Met livemuziek erbij is het helemaal een bijzondere beleving. Vrijwel iedereen die het een keer heeft meegemaakt is verkocht.” 

Nederlandse filmklassiekers ontbreken online
Nederlandse filmklassiekers zijn vaak niet als stream beschikbaar, zelfs ‘Soldaat van Oranje’ niet. Hoe komt dat? Robbert Blokland ging navraag doen. Het blijkt vooral een kwestie van tijd en geld.  Voordat titels kunnen worden aangeboden op streamingplatforms moeten ze eerst worden gerestaureerd en gedigitaliseerd. De vraag is natuurlijk ook of er interesse is bij een nieuw publiek. Een groot probleem is bovendien dat vaak onduidelijk is  wie de distributierechten bezit.

Pathé neemt Pathé Thuis over
Bioscoopconcern Pathé wordt volledig eigenaar van de streamingdienst Pathé Thuis, die het in 2011 had opgericht. De afgelopen jaren stond die streamingdienst op eigen benen en had Pathé alleen een minderheidsbelang. Pathé denkt nu meer voordeel te kunnen halen als de twee bedrijven weer één worden. Vorig jaar maakten 900.000 huishoudens daar gebruik van en die huurden gezamenlijk meer dan 5 miljoen films. Daarmee is de dienst marktleider in Nederland op het gebied van de onlineverhuur en -verkoop van bioscoopfilms. ‘We hebben er destijds heel bewust voor gekozen om Pathé Thuis als een zelfstandige organisatie verder te laten groeien. Het was niet de kerncompetentie van Pathé Theatres en dan moet je elkaar ook wat lucht geven. Wij hebben als aandeelhouder wel altijd meegekeken en financieel was de groei van Pathé Thuis al snel heel indrukwekkend. Met name tijdens de lockdowns zijn we gaan kijken hoe we weer meer naar elkaar toe konden groeien.’ Aldus Algemeen directeur Pathé Theatres Jacques Hoendervangers.

Het einde van Popcorn Time
Popcorn Time is definitief stopgezet. Met deze app was het mogelijk om illegaal films, series en tv-programma’s te streamen. Popcorn Time kwam in 2014 beschikbaar en groeide in snel tempo uit tot een populaire manier om illegale content te bekijken. Netflix-topman Red Hastings noemde online piraterij in het algemeen en Popcorn Time in het bijzonder destijds ‘een grote bedreiging’. Geregeld werden er nieuwe versies uitgebracht van Popcorn Time, hoewel de Argentijnse ontwikkelaars die de app hadden gelanceerd, vrij snel uit beeld verdwenen. Het team achter de app heeft nu laten weten dat Popcorn Time is stopgezet. De reden is niet bekendgemaakt.

Take-Two neemt Zynga over
Een grote deal in de gamewereld: Take-Two Interactive, de eigenaar van populaire games als Grand Theft Auto, Red Dead Redemption en Bioshock neemt concurrent Zynga over voor 12,7 miljard dollar (11,2 miljard euro). Zynga is de eigenaar van games als Farmville, CSR Racing en Empires & Puzzles. In het NOS Radio 1 Journaal contact met gamejournalist Len Maessen. 

Scout Nights voor makers met opkomende praktijk
Ben je een maker of ontwerper met een opkomende praktijk op het gebied van vormgeving, architectuur en/of digitale cultuur en zou je graag een talentontwikkelingsbeurs aanvragen, maar heb je geen kunstvakopleiding op HBO niveau afgerond? Dien dan je portfolio in voor een van de scout nights die het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie organiseert. De deadline is 21 februari 2022. 

Filmfonds bijdragen voor 19 producties
In de vierde ronde van de Netherlands Film Production Incentive van 2021 zijn bijdragen verleend aan in totaal 19 producties voor een totaalbedrag van € 7,9 miljoen. Het gaat om 14 speelfilms, 2 documentaires en 3 dramaseries waarvan 13 internationale coproducties en 8 producties die in aanmerking komen voor het percentage 35% production incentive. Dit genereert ruim € 30,2 miljoen aan productie-uitgaven in Nederland binnen het gehele speelveld van nationale filmprofessionals en filmbedrijven. 

Sectorpresentatie Filmfonds
Tijdens de sectorpresentatie op 21 januari zal het Filmfonds  inzoomen op de moeilijke situatie in de filmsector en de rol van het nieuwe Kabinet en het stimuleringsbeleid op de langere termijn. Naast toelichting op de beleidskeuzes van het fonds in 2022 is er aandacht aan actuele thema’s en blijvende uitdagingen.

Masterclasses en aanmoedigingsprijs Visual Storytelling
Op 28 januari is de afsluiting van de minor Development for Visual Storytelling van de kunstacademie van Avans hogeschool, St. Joost School of Art & Design in Breda. Dit programma biedt talentvolle derdejaars studenten de kans om ervaringen op te doen als visual storytelling professional. De minorstudenten ontwikkelen ideeën voor een graphic novel, storybook, TV-animatieserie of VR-ervaring. In samenwerking met de Keep an Eye Foundation worden voor deze groep masterclasses met internationaal gerenommeerde makers georganiseerd. De minor wordt dit jaar officieel afgesloten met een besloten netwerk- en pitch-event. Deze minor draait om het uitontwikkelen van een concept in Visual Storytelling. Daarnaast zal een getalenteerde nét afgestudeerde masterstudent een aanmoedigingsprijs ter waarde van € 10.000,- ontvangen om zijn/haar afstudeerconcept verder uit te werken. De winnaar van deze prijs wordt in oktober tijdens het Playgrounds Digital Arts Festival bekendgemaakt. 

CineCrowd en voordekunst gaan samen
CineCrowd en crowdfundingplatform voordekunst gaan vanaf 2022 gezamenlijk verder onder de naam voordekunst. Zo bundelen ze kennis, kunde en techniek om makers, creatieven en collectieven nog beter te kunnen begeleiden in het mogelijk maken van creatieve projecten en het ophalen van financiering door middel van crowdfunding.  CineCrowd werd in 2011 opgericht door Roel van de Weijer met het idee om toekomstig publiek al vroeg in een filmproject te laten participeren. Tussen 2011 en 2021 faciliteerde CineCrowd bijna 1.000 succesvolle crowdfunding-campagnes en doneerden via CineCrowd ruim 85 duizend filmliefhebbers tezamen 6,7 miljoen euro aan filmprojecten. Filmmakers die succesvol gebruik maakten van CineCrowd waren Robert Jan Westdijk, Eddy Terstall, Heddy Honigmann en George Sluizer, die mede dankzij CineCrowd na decennia zijn film Dark Blood kon afmaken. Cinecrowd, Holland Film Nieuws

Druk verkozen als beste film
Druk is door de Nederlandse filmpers verkozen tot beste film van 2021. Dan is de uitkomst van de Film van het Jaarverkiezing, georganiseerd door de Kring van Nederlandse Filmjournalisten. Beste Nederlandse film werd Quo Vadis, Aida?, de Bosnische productie met Nederland als coproducent. Meer dan vijftig filmcritici brachten dit jaar hun stem uit. 

Kaboom 2022
De selectie van het Kaboom Animatie festival 2022 is bekend. 

Janneke van Laar

Kunstloc Brabant